Rola komponentów

Komponenty spełniają różne funkcje. Jedne umożliwiają tworzenie i modyfikowanie treści, inne pozwalają organizować strukturę, kolejne dostarczają narzędzi nawigacji, jeszcze inne narzędzi zarządzania kontami użytkowników.

Niektóre komponenty obsługują tylko zaplecze, większość zaplecze i witrynę bądź tylko witrynę.

Każdy komponent to mniej lub bardziej rozbudowany program komputerowy, zdolny do współpracy z innymi, z własnym interfejsem - spisem możliwości wyboru (menu) lub przyciskami realizującymi konkretne zadania.

Komponenty rdzenia i rozszerzenia

Wśród komponentów włączonych do standardowej dystrybucji kilkanaście to komponenty rdzenia, niezbędne do działania Joomla!. Obsługują typowe, niezbędne funkcje: wyświetlania stron, generowania menu, publikacji artykułów, rejestracji i logowania użytkowników. Większość z nich jest skonfigurowana w skryptach Joomla!, tylko niektóre ich parametry są dostępne w panelach konfiguracyjnych.

Kilka innych komponentów to rozszerzenia. Wydzielone zostały w menu Komponenty [Components]. Wzbogacają one Joomla! o typowe, często spotykane i potrzebne funkcje, ale niekonieczne do działania programu. Można z tych komponentów nie korzystać w ogóle, można je też zastąpić innymi rozwiązaniami, bogatszymi w funkcje czy możliwości prezentacyjne.

W praktyce terminu ’komponenty’ używa się zwykle na oznaczenie rozszerzeń. W podstawowej dystrybucji Joomla! należą do nich komponenty: Banery, Kontakty, Korespondencja seryjna, Spinacz RSS, Sondy, Katalog WWW i Syndykator. Ale komponentami są także Kreator menu, menedżery pozycji menu, Biblioteka mediów i wiele innych.

Rola komponentów rozszerzeń

Z łatwością można się przekonać, że ten standardowy zestaw komponentów-rozszerzeń wraz z komponentami rdzenia pozwala zarządzać dowolną zawartością witryny. Ale wystarcza w prostych zastosowaniach Joomla!, w nierozbudowanych witrynach , oferujących podstawowe funkcje.

Złożone zadania wymagają bogatszych narzędzi, wygodnych w użyciu, dostarczających zaawansowanych funkcji, usprawniających zarządzanie.

Przykładowo - każdą treść można opublikować w artykule czy materiale statycznym. Ale treść i struktura artykułów jest swobodnie kształtowana przez autorów. Nie sposób zapewnić, że każdy autor zawsze umieści komplet informacji uporządkowanych wedle pewnego wzorca, choć jest to oczywiście przy sporej dyscyplinie możliwe. Ale nawet wtedy trudno takimi materiałami operować, np. publikować tylko potrzebne, wybrane fragmenty.

O wiele wygodniej zastosować specjalny komponent, w którym elementy struktury są z góry ustalone, a każdy elementarny segment informacji przechowywany jest jako odrębny obiekt.

Na przykład w przypadku katalogu produktów odrębnymi obiektami mogą być: opis skrócony, opis szczegółowy, numer katalogowy produktu, nazwa producenta, cena, waga, itd.

Z takich segmentów można budować różne konfiguracje. Przykładowo można pokazać tylko nazwy i ceny produktu, albo nazwy i skrócone opisy, albo pełny zestaw informacji. Oczywiście, możliwe jest generowanie zestawień odnośników - do pozycji z jednej kategorii, pozycji najwyżej ocenianych, przeglądanych, pozycji pod jakimś względem pokrewnych.

Powyższy przykład jest stosunkowo prosty. Znaczenie komponentów-rozszerzeń najlepiej sobie uzmysłowić na przykładzie sklepu internetowego czy forum dyskusyjnego. Standardowe komponenty takiej funkcjonalności nie zapewnią. Potrzebne są specjalne rozszerzenia.

Zarządzanie komponentami

Zarządzanie komponentami obejmuje kilka typowych działań:

• czynności instalacyjne: instalację i usuwanie,
• zarządzanie pozycjami: dodawanie, modyfikację i usuwanie danych, niekiedy tworzenie kategorii.
• konfigurowanie: określanie ogólnych ustawień i specyficznych parametrów,
• udostępnianie: umieszczanie łączy do komponentu w menu i publikowanie.

Komponenty mają swój interfejs. Zarządzanie standardowymi komponentami Joomla odbywa się z poziomu panelu administracyjnego. Ale w przypadku dodatkowo instalowanych komponentów można się spotkać z innymi rozwiązaniami - zarządzaniem tylko z poziomu strony frontowej albo częściowo ze strony administracyjnej, a głównie ze strony frontowej. Joomla! kontroluje jedynie instalowanie i usuwanie komponentów dodatkowych komponentów oraz umieszczanie ich w menu witryny. Wszelkie dodatkowe opcje konfiguracyjne i inne elementy zarządzania komponentami są ich własną cechą.

Dostęp i uprawnienia administratorów

Uprawnienia do zarządzania komponentami mają tylko administratorzy i główny administrator. Operatorzy nie mogą zarządzać komponentami.

Komponenty-rozszerzenia umieszczone są w menu Komponenty [Components].

Dostęp do komponentów i ich opcji umożliwia także karta modułu Komponenty na stronie startowej panelu administracyjnego

Główne opcje menu Komponenty prowadzą zwykle do menedżera pozycji albo wywołują - w rozbudowanych komponentach - panel kontrolny, udostępniający wszystkie opcje i narzędzia zarządzania komponentem.

Opcje podmenu mogą prowadzić - zależnie od komponentu - do menedżera pozycji, do menedżera kategorii, do edytora konfiguracji, edytora praw użytkowników, przeglądarki instrukcji, licencji, itp.

Instalacja i usuwanie komponentów

Joomla! ma wbudowany kompletny system zarządzania pakietami instalacyjnymi - Package Management System. PMS pozwala administratorom instalować zarówno komponenty, jak i moduły, boty, szablony, pakiety językowe w kilku prostych krokach.

Dostęp do instalatora komponentów umożliwia menu Instalatory ⇒ Komponenty [Installers ⇒ Components]. Prawo instalowania i usuwania komponentów jest jednym z praw do zarządzania, a więc przysługuje wszystkim administratorom.

Zasoby

Projektanci składników dla Joomla! stworzyli dziesiątki komponentów udostępnianych bezpłatnie lub za niewielką opłatą na stronach projektów, a bardzo często w centralnych repozytoriach. Zawsze więc, gdy chcesz gromadzić i udostępniać informacje lub materiały określonego typu, sprawdź, czy ktoś nie zaprojektował specjalnego komponentu. Poszukiwania najlepiej rozpocząć od:

• centralnego katalogu rozszerzeń w portalu prowadzonym przez Centrum Projektu
• polskiego katalogu rozszerzeń w portalu prowadzonym przez Polskie Centrum Joomla

Katalogi te zawierają bogatą informację o dostępnych rozszerzeniach, uporządkowaną tematycznie. Drugi sposób to przeglądanie repozytoriów pakietów instalacyjnych. Szczególnie polecamy:

• centralne repozytorium światowej społeczności Joomla! -
• repozytorium Polskiego Centrum Joomla.
• repozytorium niemieckie, bardzo bogate i stale aktualizowane.

Szczegółowe informacje

Szczegółowe informacje na temat instalacji komponentów znajdują się w artykułach:

• Instalator
• Instalator: Komponenty -
• Ręczna instalacja komponentu

Udostępnianie komponentów

Komponenty są zazwyczaj udostępniane jako pozycja menu.

Do kilku komponentów można się odwołać za pomocą modułu, bez potrzeby tworzenia pozycji menu. Są to:

• komponent Rejestracja
• komponent Logowanie
• komponent Wyszukiwanie
• komponent Sondy
• komponent Spinacz RSS

Nieliczne komponenty można udostępnić jedynie w module. Przykładem jest standardowy komponent Banery.

Komponent w menu

W menu komponent może być udostępniony tylko jeden raz, ale do komponentu opublikowanego w jednym z menu, na przykład głównym, można utworzyć łącza w innych menu.

W przypadku wielu komponentów istnieje możliwość umieszczenia w menu pozycji typu:

• komponent - wywołuje stronę startową komponentu, otwierającej przed użytkownikiem dostęp do kategorii lub innych narzędzi (np. wyszukiwania adresów, składania zamówień, dodawania wiadomości na forum dyskusyjnym,
• tabela - pozycje w kategorii - wywołuje tabelę lub listę pozycji w kategorii; w rozbudowanych komponentach może to być lista kategorii nadrzędnych prowadzących do kategorii podporządkowanych,
• Łącze - komponent - wywołuje dowolną stronę komponentu, umożliwiającą skorzystanie z jego funkcji.

Szczegółowe informacje

Szczegółowe informacje na temat udostępniania standardowych komponentów zostały umieszczone w ich omówieniach. W przypadku komponentów instalowanych dodatkowo informacji o sposobach udostępniania należy szukać w dołączonych do nich instrukcjach, w plikach typu: readme.txt, czytaj.to! lub podobnych.

Zapoznaj się z artykułami:

• Pozycja menu: Komponent
• Pozycja menu: Łącze do komponentu

Komponenty rdzenia Joomla!

Poniżej zamieszczamy zwięzłe charakterystyki komponentów rdzenia. W panelu administracyjnym są one poprzez opcje menu Witryna i Artykuły albo na stronie startowej panelu administracyjnego w module Ikony skrótu. Łącza prowadzą do artykułów w Podręczniku administratora lub Ekranów pomocy, opisujących szczegółowo sposób posługiwania się tymi komponentami.

• Artykuły - umożliwia tworzenie, modyfikowanie, publikowanie uporządkowanych w kategorie tematyczne i sekcje dowolnych materiałów elektronicznych o swobodnie kształtowanej przez autorów treści lub funkcji oraz strukturze. Na treść mogą się składać wszystkie typy obiektów elektronicznych: tekst, obrazy, łącza internetowe, animacje, dźwięki, filmy włącznie z odtwarzającymi je mediami.
• Materiały statyczne - podobnie jak komponent Materiały umożliwia tworzenie, modyfikowanie, publikowanie dowolnych materiałów elektronicznych o swobodnie kształtowanej przez autorów treści lub funkcji oraz strukturze, ale niepowiązanych z innymi, poza kategoriami i sekcjami, wykorzystywanych do publikacji treści rzadko modyfikowanych (regulamin, polityka prywatności, prezentacja wydawcy serwisu, firmy)
• Kategorie - umożliwia grupowanie, a dzięki temu tworzenie hierarchicznej struktury artykułów oraz materiałów gromadzonych w komponentach (z wyjątkiem materiałów statycznych) w kolekcje identyfikowane przez wyróżniającą je właściwość, np. temat.
• Sekcje artykułów - umożliwia grupowanie kategorii artykułów w większe kolekcje tematyczne, a dzięki temu tworzenie bogatej hierarchicznej struktury treści
• Strona startowa - generuje z artykułów oznaczonych do publikacji na stronie startowej blog artykułów, umożliwia zarządzanie artykułami przypisanymi do strony startowej. Nie służy, co mogłaby sugerować nazwa, do tworzenia treści strony startowej!
• Archiwum artykułów - umożliwia archiwizowanie nieaktualnych artykułów i udostępnianie ich użytkownikom.
• Biblioteka mediów - umożliwia gromadzenie i udostępnianie dokumentów, w tym gromadzenie zasobów graficznych, wykorzystywanych w ilustrowaniu publikacji.
• Menedżer menu - umożliwia tworzenie dowolnych menu witryny i ustalanie ich właściwości.
• Menedżer pozycji menu - umożliwia umieszczanie w menu łączy do elementów struktury witryny i zasobów zewnętrznych, ogółem - 20 typów pozycji.
• Rejestracja użytkowników - umożliwia samodzielne zakładanie kont przez użytkowników witryny zgodnie z ustawieniami w konfiguracji globalnej, wyświetla formularz rejestracyjny.
• Logowanie - umożliwia autentykację, czyli sprawdzenie tożsamości , oraz autoryzację, czyli sprawdzenie uprawnień zarejestrowanych użytkowników.
• Użytkownik - umożliwia prowadzenie rejestru użytkowników, zarządzanie ich prawami dostępu oraz uprawnieniami do korzystania z zasobów serwisu. [User]
• Wyszukiwanie - umożliwia przeszukiwanie zasobów serwisu przez specjalne - boty, umożliwia integrację botów wyszukiwarek dołączonych do dodatkowo instalowanych komponentów.
• Wraper - umożliwia umieszczenie na witrynie i w panelu administracyjnym dowolnej innej strony, a nawet całego serwisu wraz z jego interfejsem.

Dodatkowe komponenty

Menu Komponenty prowadzi do kilku składników rozszerzających podstawowe możliwości Joomla! Poniżej zamieszczamy ich zwięzłe charakterystyki. łącza prowadzą do artykułów w Podręczniku administratora lub Ekranów pomocy, opisujących szczegółowo sposób posługiwania się tymi komponentami.

• Katalog WWW [Weblnks] - obsługuje zarządzanie adresami stron internetowych i innych zasobów. Umożliwia zliczanie użyć poszczególnych linków, jak również zgłaszanie nowych pozycji przez zarejestrowanych użytkowników.
• Spinacz RSS [NewsFeed] - umożliwia wyświetlanie korzystanie z kanałów informacyjnych RSS - skrótów wiadomości z innych witryn.
• Syndykacja - Kolporter RSS [Syndicate] - generuje kanał informacyjny z nagłówków wiadomości przypisanych do komponentu Strona startowa
• Kontakty [Contacts] - umożliwia katalogów adresowych osób, instytucji, firm oraz porozumiewanie się za pomoca poczty elektronicznej.
• Banery - reklamy [Banners] - umożliwia publikację reklam graficznych i tekstowych, zamawianych przez klientów i własnych
• Sondy - [Polls] umożliwia sondowanie opinii i prezentowanie wyników.

Uwagi, źródła

Jeżeli masz sugestie odnośnie treści lub chcesz zgłosić poprawki do tego rozdziału, skomentuj go albo umieść wiadomość na forum: Dokumentacja - Propozycje, zmiany, poprawki

Dziękujemy!

Oprac. Stefan Wajda, Zespół Dokumentacji PCJ

Na podstawie: help.joomla.org - Chapter 14: Managing Components