Naga treść

Czy potrafisz wyobrazić sobie nagą treść?

Treść bez formy nie istnieje. Byłaby czymś zupełnie nieokreślonym. Dopiero treść ubrana w kształt staje się rozpoznawalna! Treść i forma stanowią nierozerwalną jedność!

Ale istnieją formy ascetyczne. Ujmują treść w pewien kształt tylko, odkrywają samą jej istotę. I istnieją formy bogate, kwieciste. Uwydatniają wszystko, co uwydatnić można. Albo - przeciwnie - przytłaczają i rozmywają treść.

Naga treść, ujęta w swój niezbędny kształt, w swoją ascetyczną formę, to jedna strona strony internetowej. Wystarczająca, by poznać treść, by ją pojąć, zrozumieć. Ozdoby nie są konieczne. Piękna kobieta tylko zdaje się piękniejsza, gdy szatą swą postać ozdobi.

Ale szaty nie tylko zdobią - szaty znaczą! Uwydatniają treść! Jak szaty królewskie, dzięki którym bez trudu dostrzegamy wśród tysiąca innych postaci tę jedną, najważniejszą.

Im szata staranniej dobrana, im odpowiedniejsza, w im większym stopniu unikalna, tym lepiej treść uwydatnia.

Forma uwydatniająca treść to druga strona - Yin internetowej strony!

Oddzielenie treści i formy

Niezbędnej formy oddzielić od treści nie można. Jest po prostu niezbędna! Szaty ozdobne, szaty uwydatniające treść, szaty wzbogacające formę - oddzielić można! Ba, można - na różne okazje - różne szaty przywdziewać.

Ta myśl stoi u podstaw systemów zarządzania treścią. Także Joomla! i Mambo. Szaty ozdobne zostały w nich od treści oddzielone. Treść i jej niezbędną formę oznaczono za pomocą HTML. Formatowanie uwydatniające treść, wzbogacające walory estetyczne przeniesiono do arkuszy stylów.

System rodził się w czasie, kiedy idea oddzielenia treści od formy zaczynała dopiero zdobywać szersze zrozumienie i liczniejsze grono zwolenników. Wśród nich znaleźli się twórcy naszego CMS.

Dodajmy, gwoli ścisłości, że dziś oczekiwalibyśmy zapewne jeszcze pełniejszej realizacji zasady tej zasady - eliminacji tabel formatujących układ treści. Ale pamiętać wypada, że Joomla! i Mambo powstały i rozwijały się w czasie, gdy pełna realizcja zasady oddzielenia treści od formy przyniosłaby - ze względu na niedostosowanie przeglądarek internetowych - więcej szkody niż pożytku.

Projektowanie dla Internetu - HTML i CSS

Projektanci i twórcy aplikacji internetowych dysponują dwoma technologiami wspierającymi rozdzielenie treści i formy:

• językiem HTML - językiem oznaczania elementów treści oraz ich roli i miejsca w strukturze dokumentu,
• językiem CSS - językiem opisu układu elementów i ich wyglądu.

Każdy z nich ma swoje wyraźnie sprecyzowane funkcje. Krótko mówiąc: HTML służy do wyrażania nagiej treści w niezbędnym kształcie, CSS do tworzenia szaty graficznej.

Każdy element HTML jest dla urządzeń czytających znakiem wskazującym na sens oznaczonej nim treści i jej miejsce w strukturze komunikatu. Każdemu elementowi HTML można nadać kształt, formę, ubrać w najodpowiedniejsze szaty środkami oferowanymi przez CSS.

Szablon - integracja treści i formy

Znakowanie treści

Poprawne oznakowanie materiałów w systemach zarządzania treścią to głównie zadanie autorów i redaktorów. I - co ciekawe - nie muszą oni absolutnie nic wiedzieć o HTML.

Owszem, znajomość HTML może być dla nich przydatna, ale nie jest konieczna. Wystarczy, by narzędziami dostępnymi w edytorze typu WYSIWYG poprawnie oznaczyli każdy tytuł i śródtytuł, każdy akapit i każdy inny blok tekstu, np. wykazy, każdy element wymagający jakiegoś wyróżnienia. Ich domeną jest zatem naga treść.

Formowanie treści

Określanie wyglądu, a więc formatowanie treści to zadanie grafików i projektantów wyglądu. Ich prace mogą być prowadzone niezależnie od pracy redaktorów i autorów.

Zadaniem projektantów wyglądu jest dobrać trafne rozwiązania graficzne. W ich rękach leży dobór elementów graficznych, symbolika tych elementów, decyzje typograficzne, kolorystyka, itd. Ich domeną jest zatem szata graficzna.

Integrowanie treści i formy

Projektant szablonu, choc zwykle należy do grona projektantów wyglądu, nie musi być grafikiem! Jego rola, jego miejsce w zespole jest szczególne: odpowiada za integrację treści i formy w szablonie. Bo to szablon właśnie jest tym składnikiem Joomla! i Mambo, który integruje treść i formę. Szablon przywraca jedność treści i formy.

Głównym zadaniem projektanta szablonu jest:

• stworzyć kod generujący poprawny, logiczny dokument HTML,
• opisać językiem CSS rozmieszczenie elementów treści i sposób ich formatowania,

Projektant szablonu powinien zadbać o:

• czytelne reguły znakowania publikowanych w serwisie materiałów,
• poprawną, logiczną strukturę źródłowego dokumentu HTML generowanego przez Joomla! lub Mambo,
• przeniesienie do arkusza stylów wszystkich elementów formatujących,
• alternatywne arkusze stylów dla innych mediów - drukarek, czytników zawartości.

Ideałem jest takie ukształtowanie skryptu generującego źródłowy dokument HTML, które zapewni poprawną prezentację treści przez różne urządzenia czytające, zarówno przeglądarki w komputerach stacjonarnych, jak i w przenośnych, w PDA, w telefonach komórkowych…, przez czytniki zawartości ekranu czy monitory Braille’a.

Uwagi, źródła

Jeżeli masz sugestie odnośnie treści lub chcesz zgłosić poprawki do tego rozdziału, skomentuj go albo umieść wiadomość na forum: Dokumentacja - Propozycje, zmiany, poprawki

Dziękujemy!

Stefan Wajda, Zespół Dokumentacji PCJ