UWAGA: Strona zawiera materiały archiwalne. Większość artykułów dotyczy Joomla! 1.0
Start arrow Zaczynamy arrow Szablony stron
Szablony stron Drukuj Email

Nie jeden ale wiele szablonów? Już Cię uspokajam! Szablony Joomla! są dynamiczne! Korzystasz z jednego szablonu, a mimo tego możesz mieć wiele jego wariantów bez jakiegoś szczególnego wysiłku. Tajemnica tkwi w bogactwie form prezentacji treści głównej oraz w modułach.

Szablon witryny

Strona internetowa wyświetlana jest na ekranie przeglądarki na podstawie dokumentu HTML, który zawiera jej treść oraz instrukcje albo odwołania do instrukcji formatujących. W klasycznych witrynach dokumenty HTML są przygotowane wcześniej przez autorów i umieszczane na serwerze.

W Joomla! inaczej. Nie istnieją wcześniej przygotowane dokumenty HTML. Joomla! generuje je dopiero wówczas, gdy jakiś użytkownik wywoła w menu albo na dowolnej stronie witryny łącze prowadzące do elementu struktury witryny. Generując dokumenty HTML, Joomla! posługuje się szablonem.

Szablon [template] to inaczej wzorzec, szkielet strony. Szablon określa położenie elementów treści, ich rozmieszczenie oraz sposób formatowania. Zrozumienie, czym są szablony, jest nieodzowne, by efektywnie zaprojektować strukturę witryny i efektywnie nią zarządzać.

Elementy strony w Joomla!

Elementy zawartościKażda strona w Joomla! zbudowana jest z kilku elementów dwojakiego rodzaju:

  • treści głównej,
  • treści towarzyszących.

Treścią główną może być artykuł, formularz kontaktowy, lista odnośników do innych stron. Krótko mówiąc, cokolwiek, czego żąda użytkownik, wybierając jakąś opcję menu albo łącze do którejkolwiek ze stron witryny.

Treściami towarzyszącymi są:

  • elementy stałe, np. logo, stopka oraz
  • elementy dynamiczne - moduły.

Treść modułów jest skojarzona z treścią główną. Generując stronę, Joomla! sprawdza, jakie moduły zostały skojarzone z treścią główną, ustala ich zawartość i umieszcza je zgodnie z wzorcem określonym w szablonie.

Modułami są wszystkie menu. Modułem są formularze Logowanie czy Sondy. Modułami są Banery reklamowe.

Pozycje menu a formy prezentacji treści głównej

Treścią główną w Joomla! może być 20 typowych elementów struktury witryny. W menu Joomla! można umieścić 20 typów pozycji. Ich wygląd określają reguły formatowania właściwe każdej pozycji.

Oznacza to, że mimo zastosowania jednego szablonu strony dysponujesz różnymi szablonami treści głównej.

Typowe formy prezentacji

20 typów pozycji menu i zarazem elementów struktury witryny to niewątpliwie gratka. Szansa na bogatą, atrakcyjną witrynę. Różnorodność zaciekawia, intryguje. Dla internautów to frajda. Ale dla administratora… Jak spamiętać te wszystkie typy? Jak się w tym zorientować? Zwłaszcza na początku, gdy stawiasz pierwsze kroki. Ile czasu upłynie, zanim poznasz je wszystkie?

Nie obawiaj się, poznasz szybko i bez trudu będziesz się orientować w tym bogactwie.

Typ pozycji menu oznacza sposób organizacji elementów struktury treści oraz sposób ich formatowania.

Innymi słowy jest to schemat elementu struktury treści oraz szablon określający układ treści, ogólny wzorzec prezentacji. Szczegóły prezentacji natomiast określane są w parametrach pozycji menu.

Przypomnijmy. Elementem struktury treści witryny może być:

  • pojedyncza pozycja - artykuł, materiał statyczny, pozycja w komponencie,
  • kategoria - artykułów lub kategoria w komponencie,
  • sekcja artykułów lub komponent

Artykuły są grupowane w kategorie i sekcje. Rzadko tworzymy do nich bezpośrednie połączenie w menu. Zwykle udostępniamy je w kontekście innych, powiązanych z nimi artykułów - całą kategorię lub kilka kategorii albo całą sekcję. Joomla! oferuje trzy różne sposoby prezentacji kategorii i sekcji artykułów:

  • blog artykułów z kategorii lub sekcji
  • tabelę artykułów z kategorii, a precyzyjniej listę odnośników do artykułów w kategorii,
  • listę zawartości sekcji

Blog, czyli dziennik-magazyn internetowy

Blog oparty jest na strukturze dwupoziomowej, złożonej ze strony otwierającej i stron artykułów. Na stronie otwierającej wyświetlane są sygnały materiałów umieszczonych w blogu - wstępy, skróty, fragmenty, opisy artykułów oraz łącza do artykułów.

Wzór dla strony otwierającej blog został zaczerpnięty z prasy. Strona otwierająca, jak pierwsza strona dziennika czy magazynu ilustrowanego, pokazuje czytelnikom najważniejsze umieszczone wewnątrz materiały, w tym temat numeru, zachęca do przeczytania całych tekstów skrótami wiadomości bądź innymi sygnałami (zdjęcia, lista tytułów z numerami stron, itp).

Artykuły w blogu są uporządkowane domyślnie w kolejności od najnowszych. Dlatego blog wyśmienicie nadaje się do prezentacji sekcji i kategorii artykułów w działach, w których ciągle przybywają nowe materiały.

Szczególnym rodzajem jest blog generowany przez komponent Strona startowa [FrontPage. Budowany jest z artykułów, które zostaną oznaczone do publikacji na stronie startowej. To jedyny blog, w którym można umieszczać pojedyncze artykuły z dowolnej kategorii i sekcji. Jego rolą bowiem jest sygnalizowanie użytkownikom najnowszych publikacji na witrynie.

Możesz udostępnić:

  • blog - Strona startowa,
  • blog artykułów z sekcji,
  • blog artykułów z kategorii (jednej lub wielu),
  • blog artykułów z archiwum sekcji,
  • blog artykułów z archiwum kategorii.

Tabela pozycji w kategorii

Tabela kategorii jest również oparta na strukturze dwupoziomowej. W tabeli na stronie otwierającej umieszczana jest lista odnośników do umieszczonych w kategorii artykułów (pozycji w komponencie).

Lista może zawierać nie tylko łącze do artykułu czy pozycji, ale np. nazwisko autora, datę utworzenia, ilość odsłon, w przypadku katalogu linków - krótki opis strony.

Ponadto na stronie otwierającej można umieścić zilustrowany obrazkiem opis kategorii oraz łącza do innych kategorii i ich opisy.

Tabela pozycji w kategorii nadaje się doskonale do prezentacji działów, w których ważna jest kolejność pozycji lub możliwość uporządkowania ich wedle określonego kryterium (np. tytułu, nazwy autora, ilości odsłon).

Możesz udostępnić tabele:

  • kategorii artykułów,
  • kategorii linków (adresów internetowych),
  • kategorii kontaktów,
  • kategorii wieści RSS (kanałów informacyjnych.

Komponenty instalowane dodatkowo posiadają własny interfejs udostępniania pozycji w kategoriach.

Lista zawartości sekcji artykułów

Lista zawartości sekcji artykułów jest trzypoziomowym elementem struktury treści. Strona otwierająca zawiera wykaz umieszczonych w sekcji kategorii. Każda kategoria może być opisana i uzupełniona informacją o ilości umieszczonych w niej pozycji.

Nazwy kategorii są łączami prowadzącymi do stron drugiego poziomu - tabeli kategorii. Na stronach tych, jak opisaliśmy wcześniej, umieszczona jest lista odnośników i ewentualnie informacje oraz łącza do pozostałych kategorii w sekcji.

Nowiny - strona startowa

Szablon strony startowej

Gdy użytkownik wywoła w przeglądarce adres naszej witryny, zobaczy:

  • łącza w menu do 5 działów: Nowiny To Joomla!, Poradniki, Zasoby, Pomoc, Bądź z nami! Zwróć uwagę - skróciliśmy planowane początkowo nazwy pozycji głównego menu.
  • łącza do kategorii informacji w dziale Nowiny,
  • blog najaktualniejszych materiałów w serwisie,
  • moduł: Migawki (krótkie informacje promujące Joomlę),
  • moduł: Na joomla.pl (kanał informacyjny RSS),
  • moduł: Na joomla.org (kanał informacyjny RSS)
  • moduł: Nowości (z łączami do 5 najnowszych artykułów),
  • moduł: Popularne (z łączami do 5 najczęściej przeglądanych artykułów)

Niewątpliwie, spełnimy tym sposobem istotne oczekiwania użytkowników i cele witryny:

  • przygodnym gościom wskażemy ofertę witryny oraz być może zaintrygujemy ich "migawką" i losowo pojawiającym się obrazkiem-banerem promującym Joomla!,
  • stałym bywalcom dostarczymy informacji o nowościach i najbardziej popularnych artykułach, zaprezentujemy skrótowo najświeższe wiadomości na witrynie i w witrynach centrum projektu oraz umożliwimy dotarcie do szerszego zestawu nowin z poszczególnych kategorii.

Nie rozważamy na razie innych umieszczenia elementów. Chcemy się bowiem skupić na najważniejszych funkcjach informacyjnych tej strony wynikających z naszego spisu treści.

Dla tej sekcji może nam być potrzebny jeszcze drugi wariant szablonu - stron z pełnymi tekstami artykułów. Ale problem ten rozwiązuje Joomla!, dzięki szablonowi prezentacji artykułu. Przewiduje on wszystkie elementy, jakie mogą być pokazane, pozostawiając redaktorom decyzję, czy i które będą wyświetlone.

Szablon działu: To Joomla!

Szablon strony Dlaczego Joomla?

Celem głównym tej strony jest zasygnalizowanie użytkownikom, czym jest Joomla! Z umieszczonych tu materiałów powinien dowiedzieć się czegoś i o walorach, i o możliwościach, i o zastosowaniach Joomla!. Powinien również mieć okazję zobaczyć inne przykłady zastosowań Joomla! niż tylko nasza witryna.

Szablon dla działu To Joomla! będzie podobny jak dla strony Nowiny.

Do prezentacji treści głównej posłużymy się, jak poprzednio, blogiem artykułów z kategorii, ale w parametrach pozycji menu zarządzimy, aby materiały były opublikowane w kolejności ustawionej przez nas. Zapewnimy w ten sposób, że zawsze na stronie otwierającej znajdzie się ten sam komplet sygnałów.

W lewym pasku - jak we wszystkich działach umieścimy menu lokalne.

Natomiast inne będą tutaj, poza Migawkami i Banerami moduły. Umieścimy tutaj:

  • moduł: Obraz losowy, w którym umieścimy miniatury zrzutów ekranów Joomla! lub atrakcyjne grafiki. Może dobrze byłoby umieścić tutaj moduł z przewijającymi się obrazkami-miniaturami stron stworzonych przy pomocy Joomla! - rzecz do przemyślenia
  • moduł: Zobacz Joomla!, który będzie wyświetlać łącza do najczęściej odwiedzanych stron internetowych zbudowanych w oparciu o Joomla,
  • moduł: Sondy, umożliwiający ocenę walorów Joomla! i dostęp do wyników sondażu,

W miejscu modułu Obraz losowy można by umieścić np. moduł Art*Links. Wymagałoby to instalacji alternatywnego komponentu o tej samej nazwie, służący do gromadzenia adresów internetowych. Jeszcze inne, bogatsze rozwiązanie oferuje komponent Bookmarks i współpracujące z nim moduły. Gdyby wdrażać ten projekt praktycznie, zastosowalibyśmy zapewne takie właśnie rozwiązanie. W efekcie użytkownicy mogliby trafić z tej strony także i do konkretnych pozycji w kategorii - Zastosowania. Tu skorzystamy z okazji, by w dalszej części podręcznika na przykładzie komponentu Katalog WWW pokazać, jak stworzyć własny moduł.

Szablon działu: Poradniki

Szablon działu Poradniki

Opracowanie szablonu i wariantów szablonu dla tego witryny działu może być nie lada wyzwaniem dla projektanta serwisu. Po opracowaniu scenariuszy postępowania użytkownika można by opracować schematy blokowe wykonywanych przez początkujących użytkowników operacji, a następnie tak zaprojektować informacje, aby prowadziły użytkownika rzeczywiście przez kolejne pierwsze kroki tworzenia witryny opartej na Joomla!. Każdy ze schematów blokowych należałoby przetestować, obserwując początkujących użytkowników w działaniu, w posługiwaniu się zaprojektowaną dla nich witryną, przeprowadzając badania ankietowe, wywiady.

Problem leży, jak zwykle w takich przypadkach, w kosztach. Na przeprowadzenie badań nie tylko potrzebny byłby czas, ale i odpowiednie, raczej niemałe środki finansowe. A na te nas pewno nie stać. Stąd nasz projekt będzie oparty na prostym intuicyjnym rozwiązaniu.

Po wywołaniu strony głównej osoba zainteresowana instrukcjami zobaczy:

  • menu lokalne do kategorii informacji w dziale Poradniki,
  • Artykuł zawierający:
    • informację o serwerach pomocy: pomoc.joomla.pl oraz help.joomla.org, sposobie korzystania z serwerów pomocy oraz odnośniki do poradników dla początkujących
    • informacje o podręcznikach umieszczonych w naszym serwisie wraz z aktualną ilością umieszczonych w tych poradnikach artykułów. Tytuły poradników będą prowadzić do stron z łączami do artykułów
  • moduł: pomoc.joomla.pl z łączami do ostatnio opublikowanych w tym serwisie opracowań,
  • moduł: help.joomla.org z łączami do ostatnio opublikowanych w tym serwisie opracowań,

Zwróć uwagę, że dodaliśmy jeszcze jedną kategorię: Co dalej?. Nie pomyśleliśmy o takiej wcześniej, a na przynajmniej niektórym użytkownikom pokierowanie dalszym rozwijaniem umiejętności może być potrzebne. Uzupełnimy oczywiście również i spis planowanej zawartości, dodamy także nową kategorię w wykazie kategorii artykułów.

Zauważ także, że w głównym obszarze nie publikujemy kategorii terminów w Słowniku. Może w części wstępnej należałoby umieścić odpowiednią informację? Ale to późniejsza kwestia.

Szablon działu Zasoby

Do tego działu konieczny jest wariantowy szablon strony z wykazem artykułów w poradniku.

Wariant szablonu działu Pierwsze kroki

Zmienimy jedynie układ w głównym obszarze zawartości na znany już z szablonu do działu Dlaczego Joomla!. Zamieścimy więc informację o kategoriach poradników oraz łącza do artykułów z wybranej kategorii. Przy każdym z odsyłaczy podamy też ilość odsłon - może to być drobna, acz użyteczna wskazówka dla początkujących. Fakt, że inni użytkownicy przeglądali jakiś materiał częściej niż pozostałe świadczy co najmniej o tym, że być może zawiera on szczególnie poszukiwane informacje (dla redagujących to niewątpliwie sygnał, by dokładniej przyjrzeć się zawartości najczęściej przeglądanych materiałów i przeanalizować ich walory i braki).

W tym dziale w obszarze głównej zawartości wykorzystamy również szablon strony z artykułem, którego nie zaprezentowaliśmy. Zobaczymy go później. Tutaj podkreślmy jedynie, że na stronach z artykułami warto czasem zrezygnować z modułów w prawej kolumnie. Zwłaszcza wówczas, gdy publikujemy materiały ilustrowane i chcemy umieszczać ilustracje obok, a nie tylko między blokami tekstu. Ilustracja musi być odpowiedniej szerokości, aby pozostało nieco miejsca na tekst po lewej czy prawej stronie.

Szablon działu Zasoby

Szablon działu Zasoby

Szablon działu Pomoc

Szablon działu Bądź z nami

Podsumowanie

Przygotowanie szablonów dla pozostałych dwóch działów nie powinno Ci już sprawić problemu.

Podsumowując, mam nadzieję, że powoli przekonujesz się, iż warto poświęcić czas na przemyślenie projektu. W kolejnej części zobaczysz, z jaką łatwością zaplanujemy teraz system nawigacji i menu witryny.

Przedruk tylko za zgodą autora

Zmieniony ( 05.08.2007. )
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »