UWAGA: Strona zawiera materiały archiwalne. Większość artykułów dotyczy Joomla! 1.0
R. 5. Biblioteka mediów Drukuj Email
Biblioteka mediów [Media Manager] jest centralnym repozytorium wszelkich dokumentów - tekstowych, graficznych i innych, które mogą być wykorzystane bądź udostępniane na witrynie. Umożliwia gromadzenie dokumentów elektronicznych w kilkunastu standardowych formatach: tekstowych, graficznych, prezentacyjnych.

O Bibliotece mediów

Pliki dokumentów gromadzonych w Bibliotece mediów można wykorzystywać wielokrotnie jako:

  • ilustracje publikacji,
  • załączniki do pobrania przez użytkowników,
  • materiały prezentacyjne.

W praktyce dość często rola Biblioteki mediów sprowadzana jest do przechowalni obrazów. Głównie dlatego, że ilustrowanie publikacji grafikami zgromadzonymi w Bibliotece jest bardzo proste - w edytorze artykułu lub materiału statycznego wystarczy wstawić do tekstu specjalny znacznik umieszczający obrazek, a następnie dołączyć dowolny obraz, wskazując go na liście wyboru.

Natomiast umieszczanie w publikacjach załączników albo udostępnianie dokumentów do pobrania wymaga sporego nakładu pracy. Trzeba bowiem najpierw wygenerować adres dokumentu, skopiować go, a następnie wkleić w redagowanym artykule czy materiale statycznym.

Umieszczanie dokumentów z Biblioteki mediów jako załączników znacznie usprawniają narzędzia rozbudowanych edytorów tekstu, takich jak JCE czy FCK. Warto z nich korzystać, aby ułatwić sobie pracę.

W finalnej wersji Joomla! w Bibliotece mediów można gromadzić dokumenty elektroniczne w kilkunastu standardowych formatach: graficznych, tekstowych, prezentacyjnych. Nie można, niestety, bez modyfikacji skryptów albo instalacji specjalnych dodatków, przesyłać i udostępniać plików dźwiękowych i filmów.

Biblioteka nie jest jedynym repozytorium dokumentów na serwerze. Wiele rozszerzeń instaluje własne katalogi z grafikami lub dokumentami załączników. Są wśród nich i takie, które na swoje potrzeby zakładają katalogi w Bibliotece mediów.

Zarządzanie Biblioteką mediów

Biblioteka mediów jest obsługiwana przez komponent zaplecza Media [Media], którego skrypty znajdują się w katalogu /adinistrator/components/com_media.

Wszystkie zbiory Biblioteki mediów przechowywane są w katalogu twoja_joomla/images i podkatalogach. Katalog twoja_joomla/media, projektowany pierwotnie z przeznaczeniem na pliki innych mediów niż grafiki, używany jest przez Joomla! tylko do przechowania plików czcionek wykorzystywanych w dokumentach PDF.

Dostęp i uprawnienia

Dostęp do Biblioteki mediówPrawa dostępu do Biblioteki mediów mają wszyscy użytkownicy zaplecza.

Do menedżera mediów prowadzą dwie drogi:

  • pierwsza: w menu administratora wybierz opcję Witryna ⇒ Biblioteka mediów [Site ⇒ Media Manager],
  • druga: na stronie startowej panelu administracyjnego kliknij ikonę skrótu Biblioteka mediów [Media Manager].

Czynności administracyjne

Zarządzanie Biblioteką mediów umożliwia menedżer Biblioteki. Korzystamy z niego w trzech przypadkach. Aby:

  • utworzyć bądź usunąć foldery przeznaczone na przechowywanie dokumentów,
  • wczytać bądź usunąć pliki dokumentów,
  • generować URL dokumentów, niezbędny, aby włączyć dokument do dowolnej publikacji.

Niestety, menedżer nie dostarcza narzędzi przenoszenia ani kopiowania plików. To zadanie może być wykonane np. za pomocą klienta FTP albo dedykowanych komponentów. Funkcje kopiowania i przenoszenia plików udostępniają m.in. dodatki do edytora JCE oraz komponent JoomlaXplorer.

Foldery mediów

Po zainstalowaniu Joomla! w katalogu /images znajdują się 4 foldery:

  • /banners - z plikami reklam graficznych,
  • /M_images - z plikami ikon strony frontowej,
  • /smilies - z plikami ikon emocji - uśmieszków,
  • /stories - z plikami przeznaczonymi do ilustracji sekcji, kategorii, artykułów i materiałów statycznych.

Każdy z folderów pełni specyficzną rolę. Z folderu /banners korzysta tylko komponent Banery, inne komponenty nie mają dostępu do tego katalogu.

Do plików umieszczonych w folderach /M_images/smilies można się odwołać jedynie za pomocą adresu URL.

Na ilustracje i pliki załączników przeznaczony jest katalog /stories. Dokumenty umieszczone w tym katalogu i stworzonych w nim folderach udostępniane są na listach wyboru w edytorach kategorii, sekcji, artykułów i materiałów statycznych, przy czym w edytorach sekcji i kategorii udostępniane są jedynie obrazki umieszczone bezpośrednio w katalogu /stories.

W tym właśnie katalogu można tworzyć własne foldery z plikami przeznaczone na przechowywanie dokumentów wykorzystywanych w artykułach i materiałach statycznych.

Tworzenie i usuwanie katalogów w Bibliotece mediów jest możliwe, jeśli na serwerze został wyłączony bezpieczny tryb [Safe Mode=OFF]. Jeśli tryb bezpieczny jest włączony [Safe Mode=ON], nowe katalogi można tworzyć tylko za pomocą klienta FTP.

To, czy tryb bezpieczny jest włączony, można sprawdzić, zaglądając informacji o systemie (menu ⇒ System ⇒ Informacje systemowe ⇒ System: Istotne ustawienia PHP [System ⇒ System Info ⇒ System: Relevant PHP Settings]). Jeśli masz włączony bezpieczny tryb, porozmawiaj z Twoim dostawcą usług internetowych - może będzie skłonny zmienić ustawienia. Jeśli nie, pozostanie Ci korzystanie z FTP lub rozmowa z administratorem serwera, by założyć potrzebne katalogi.

Pliki mediów

W Bibliotece mediów możesz przechowywać pliki w kilkunastu standardowych formatach.

Pliki graficzne

  • BMP - plik obrazu. Mapa bitowa [BitMaP]. Format często stosowany w Windows. Nie jest obsługiwany przez przeglądarki internetowe.
  • GIF - plik obrazu. Format wymiany graficznej [Graphics Interchange Format] obsługiwany przez prawie wszystkie przeglądarki. Oparty na kompresji bezstratnej. Najlepszy dla obrazów zawierających stałe kolory. Obsługuje przezroczystość, może przechowywać wiele obrazków w jednym pliku tworząc z nich animację,
  • JPG - plik obrazu. Format Połączonej Grupy Ekspertów Fotografii [Join Photographic Experts Group] stosowany do opisu obrazów fotograficznych, obsługiwany przez prawie wszystkie przeglądarki. Niezbyt nadaje się do obrazków zawierających jednolite kolory. Wykorzystuje kompresję stratną, w wyniku której jakość obrazów ulega pogorszeniu.
  • PNG - plik obrazu. Format przenośnej grafiki sieciowej [Portable Network Graphics], podobny do JPG. obsługiwany przez większość przeglądarek. Pozwala określić stopień kompresji, obsługuje przezroczystość.
  • XCF - plik obrazu, mapa bitowa, wewnętrzny format zapisu plików graficznych programu GIMP [eXperimental Computing Facility]. Może przechowywać wiele warstw. Nie jest obsługiwany przez przeglądarki internetowe.
  • ICO - plik obrazu, mapa bitowa, format zapisu ikon. Obsługiwany przez przeglądarki internetowe.
  • ODG - plik obrazu, grafika wektorowa, Otwarty format. Nie jest obsługiwany przez przeglądarki internetowe.

Pliki mediów prezentacyjnych

  • SWF plik animacji Macromedia Flash. Obsługiwany przez przeglądarki internetowe.
  • PPT - plik prezentacji. Format Microsoft Power Point. Nie jest obsługiwany przez przeglądarki internetowe.
  • ODP - plik prezentacji. Otwarty format zastosowany w programie Impress z pakietu Open Office.org. Nie jest obsługiwany przez przeglądarki internetowe.

Pliki dokumentów tekstowych

  • PDF - plik dokumentu. Format Dokumentów Przenośnych firmy Adobe Acrobat [Adobe Portable Document Format] standard obsługiwany przez różne platformy sprzętowe, do obsługi oglądania całych dokumentów.
  • ODT - plik dokumentu. Otwarty format zastosowany w programie Writer z pakietu Open Office.org. Nie jest obsługiwany przez przeglądarki internetowe.
  • DOC - plik dokumentu. Format MS Word. Nie jest obsługiwany przez przeglądarki internetowe.
  • XLS - plik arkusza kalkulacyjnego. Format MS Excel. Nie jest obsługiwany przez przeglądarki internetowe.
  • ODS - plik arkusza kalkulacyjnego. Otwarty format zastosowany w programie Calc z pakietu Open Office.org. Nie jest obsługiwany przez przeglądarki internetowe.CSV - plik tekstowy. Format przechowywania danych zgodny ze standardem RFC 4180. Wartości oddzielane są przecinkami [Comma Separated Values]. Nie jest obsługiwany przez przeglądarki internetowe.
  • EPG - Format elektronicznego przewodnika po programach [Electronic Program(me) Guide. Nie jest obsługiwany przez przeglądarki internetowe.

Grafiki dla WWW

Internet uwielbia obrazy. No… może nie Internet, ale internauci. Sieć zapewne życzyłaby sobie jak najmniej obrazów. Obrazów chcą internauci. Zilustrowany tekst przykuwa uwagę, a dobra ilustracja potrafi niekiedy zastąpić dziesiątki słów.

Gromadzenie i przechowywanie ilustracji umożliwia w Joomla! Biblioteka mediów, a umieszczanie obrazków w tekstach funkcja Wstaw obraz [Insert Image].

Skąd wziąć ilustracje do publikowanych materiałów? Na jakich zasadach można publikować obrazy pobrane z Internetu?

Źródła

Możesz stworzyć własne obrazki w programie graficznym, możesz wykonać zdjęcia, otrzymać je od kogoś, kupić z prawem do publikacji. Nie możesz natomiast pobrać obrazu z innej witryny i opublikować, jeśli nie uzyskasz na to zgody właściciela.

Istnieje jednak wiele witryn-składnic zdjęć i grafik, udostępnianych bezpłatnie lub za niewielką opłatą. Odwiedź np. strony:

Po zainstalowaniu Joomla! w Bibliotece mediów znajduje się kilkanaście przykładowych obrazów, które możesz opublikować w swoim serwisie! Są one udostępnione użytkownikom Joomla! bezpłatnie na warunkach Powszechnej Licencji Publicznej GNU/GPL.

O prawach własności

Publikując cokolwiek w Internecie, musisz przestrzegać przepisów prawa, w tym jednego z podstawowych praw człowieka praw własności. Dostępność różnorodnych materiałów w Internecie i łatwość kopiowania powoduje, niestety, że bardzo częste są sytuacje naruszania autorskich praw własności.


Zapoznaj się np. z artykułem Michała Paluchowskiego: Prawo autorskie opublikowanym w serwisie http://nethut.pl, aby zrozumieć najistotniejsze zasady korzystania z zasobów Internetu zgodnie z przepisami prawa polskiego i międzynarodowego.

Przygotowanie obrazów do publikacji

Obrazki do ilustrowania tekstów trzeba odpowiednio przygotować. Dla publikacji na stronach WWW znaczenie mają takie właściwości, jak: format graficzny, paleta kolorów, przezroczystość, szybkość wczytywania, animacja.

Format pliku to sposób, w jaki przechowuje się informacje w pliku. Format pliku sygnalizuje trzyliterowe rozszerzenie po nazwie pliku. Najpowszechniej stosowanymi współcześnie formatami są: JPG, PNG i GIF, a w przypadku animacji SWF.

Paleta barw w obrazie decyduje o jego jakości. Obrazy mogą być przygotowane w tzw. bezpiecznej palecie kolorów [browser safe]. Ten liczący 256 barw, zestaw (z czego przeglądarki wykorzystują 216) nie pozwala uzyskiwać obrazów wysokiej jakości, trudno w nim uzyskać wygładzone krawędzie, łagodne przejścia, subtelne odcienie. Z tej ograniczonej palety kolorów korzysta format GIF i 8-bitowy PNG. W przypadku grafik, w których wysoka jakość ma znaczenie, stosować należy 24-bitowy PNG (zalecany przez W3C) lub JPG, które mogą korzystać z bogatej pełnej palety barw (16,7 mln kolorów).

Przezroczystość obsługiwana jest przez dwa formaty PNG GIF. Umożliwia nakładanie obrazków na siebie, nadawanie obrazkom innych konturów, niż standardowa prostokątna ramka (np. usunięcie tła i pozostawienie samego kształtu).

Szybkość wczytywania (ładowania). Aby zoptymalizować grafiki dla WWW, we wszystkich formatach stosowna jest kompresja, czyli taki sposób zapisu, by zmniejszyć wielkość pliku. Kompresja może być stratna i bezstratna, z której można odzyskać identyczną postać pierwotną. Więcej informacji na ten temat poszukaj w Sieci lub w podręcznikach.


Uwagi, źródła

Jeżeli masz sugestie odnośnie treści lub chcesz zgłosić poprawki do tego rozdziału, skomentuj go albo umieść wiadomość na forum: Dokumentacja - Propozycje, zmiany, poprawki

Dziękujemy!

Stefan Wajda, Zespół Dokumentacji PCJ

Na podstawie: help.joomla.org - Chapter 5: Media Manager

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »