UWAGA: Strona zawiera materiały archiwalne. Większość artykułów dotyczy Joomla! 1.0
Start arrow Zaczynamy arrow Zrozumieć Joomla!
Zrozumieć Joomla! Drukuj Email
Joomla! jest niezwykłym narzędziem do publikacji w Internecie, intranecie i ekstranecie. Ale tylko narzędziem. Aby się nim umiejętnie posłużyć, trzeba je poznać i zrozumieć. Ten rozdział pomoże Ci poznać Joomla! na tyle, ile trzeba na dobry początek.

Cztery dobre wiadomości

Pierwsza: nie budujesz od podstaw!

Joomla! jest gotowy do publikowania treści natychmiast po instalacji. Nie musisz budować witryny od podstaw!

Joomla! jest gotową w pełni funkcjonalną witryną internetową, ze wszystkimi elementami niezbędnymi do publikowania treści. Jest systemem zarządzania treścią, a nie edytorem stron, jak FrontPage czy Pajączek.

W Joomla! dodajesz treści i publikujesz. Wszystko tylko za pomocą przeglądarki internetowej. Z dowolnego miejsca na ziemi. Z dowolnego komputera podłączonego do Sieci.

Druga: co tylko chcesz!

Joomla! daje Ci możliwość stworzenia takiej witryny, jaką chcesz. Joomla! nadaje się na:

  • prostą wizytówkę firmową i rozbudowany serwis informacyjny,
  • prywatnego bloga i portal korporacyjny,
  • rodzinną galerię zdjęć i katalog zbiorów muzealnych,
  • osobisty menedżer informacji i system wspierający zarządzanie procesami biznesowymi,
  • klubową stronę hobbistów i centrum edukacji na odległość,
  • katalog produktów i sklep internetowy, wypożyczalnię książek lub samochodów, agencyjny serwis reklamowy, …

cokolwiek chcesz. W Joomla! możesz umieścić każdy rodzaj treści i usług spotykanych na stronach internetowych i nie musisz niczego programować!

Trzecia: setki rozszerzeń!

Projektanci Joomla! oferują na niezwykle korzystnych warunkach setki rozszerzeń: komponentów, modułów, szablonów. Wszystko w zasięgu… myszki. Wystarczy otworzyć stronę Centrum Projektu albo katalog zasobów Polskiego Centrum Joomla, by znaleźć to, czego potrzebujesz.

Najczęściej są to programy z jawnym dostępem do kodu źródłowego, który możesz swobodnie modyfikować, by dostosować do swoich potrzeb.

Co więcej - zwykle są to programy bezpłatne lub za niewielką odpłatnością.

Czwarta: strona dynamiczna i zawsze aktualna

Nowe aktualne treści pojawiają się na stronach Joomla! automatycznie, każda zmiana, każdy nowy materiał jest widoczny natychmiast, podczas każdej odsłony użytkownicy otrzymują najświeższe wiadomości.

Aktualizacja treści jest niezwykle prosta wystarczy wpisać i opublikować nowe materiały.

Także zasadniczą zmianę wyglądu i struktury witryny można przeprowadzić w ciągu jednego dnia, kilku godzin, a po odpowiednim przygotowaniu - w ciągu kilku minut.

Niemożliwe? Możliwe! Zobacz jak to działa.

Strona użytkownika

Jak na każdej stronie internetowej, tak w Joomla! spotkać można różne elementy: menu, łącza, artykuły, formularze, grafiki, animacje, dźwięki, filmy - wszystko, cokolwiek może być udostępnione w postaci elektronicznej.

Nie jest to jednak zwykła strona internetowa. Zwykłe strony internetowe w Joomla! - choć brzmi to niewiarygodnie - po prostu nie istnieją!

Strona publiczna - użytkownika
Strona publiczna - użytkownika (Opis pod artykułem)

Strony w Joomla! są generowane dynamicznie.

Powstają dopiero w momencie, gdy od konkretnego użytkownika dotrze do komputera-serwera żądanie wyświetlenia określonej treści: strony startowej lub materiału, do którego prowadzi jakiś odnośnik. Tym odnośnikiem może być łącze w menu, łącze w innym materiale, łącze na innej stronie internetowej oraz łącze umieszczone w jakimkolwiek dokumencie.

Elementy strony

Strona użytkownika otwierana w przeglądarce internetowej może zawierać wiele elementów, co doskonale widać na powyższej ilustracji. W gruncie rzeczy, nie ma tu niczego, czego nie można spotkać na wielu innych stronach internetowych. Na stronie użytkownika znaleźć się mogą:

    elementy nawigacyjne: menu - główne i dodatkowe, globalne i lokalne, ogólnodostępne i dostępne tylko dla uprawnionych, jednopoziomowe i wielopoziomowe, zwinięte i rozwinięte, a także: Ścieżka powrotu, przyciski i paski nawigacyjne, spisy treści materiałów wielostronicowych, i inne,
  • treść główna,
  • treści towarzyszące, pokrewne lub dodatkowe, w tym reklamy,
  • elementy identyfikacyjne (np. logo, stopka) i dekoracyjne,
  • narzędzia służące dodawaniu i edycji materiałów.

Niczego, dosłownie niczego nie trzeba programować! Nie jest więc potrzebna żadna znajomość języków programowania czy języków tworzenia stron internetowych.

Wystarczy:

  • zainstalować Joomla!,
  • ustalić strukturę treści i menu,
  • dodawać materiały.

Reszta zrobi się sama, ale zgodnie z życzeniem projektantów, redaktorów, autorów.

Krótko mówiąc - Joomla! spełnia życzenia. Prawie każde życzenie.

Treść główna

W podstawowej wersji Joomla! umożliwia prezentację w głównym obszarze treści 20 różnych typów pozycji - elementów struktury witryny, wywoływanych przez łącza w menu.

W takim bogactwie można by się pogubić, ale nie w przypadku Joomla!. Podstawowych form prezentacji jest bowiem cztery. Są to:

  • artykuł elektroniczny o swobodnej lub ściśle określonej strukturze,
  • lista odnośników do sekcji, do kategorii bądź wprost do artykułów,
  • blog - magazyn internetowy,
  • dowolna inna strona lub nawet serwis WWW z całym swoim interfejsem.

Treści towarzyszące

W otoczeniu głównej treści Joomla! może wyświetlać dodatkowe moduły, zawierające dowolne treści, m.in.:

  • łącza do materiałów pokrewnych, powiązanych z główną treścią strony,
  • łącza do innych materiałów na witrynie lub w Internecie czy intranecie,
  • dowolne obiekty elektroniczne - teksty, zdjęcia, aplikacje multimedialne,
  • reklamy tekstowe i graficzne.

Nie sposób tu wymienić wszystkich możliwości. Tylko na jednej startowej stronie Joomla! zainstalowanej z przykładami, można zobaczyć 12 takich modułów.

Elementy identyfikacyjne i dekoracyjne

Treści strony dopełniają bloki identyfikacyjne, spełniające dodatkowo rolę dekoracyjną. Na przykładowej stronie są nimi sporej wielkości grafika w nagłówku z logo i marką programu oraz skromna stopka.

Narzędzia administracyjne

Ponadto zalogowani użytkownicy ze specjalnymi uprawnieniami - autora, redaktora, wydawcy, administratora - mają dostęp do podstawowych narzędzi administracyjnych - edytora artykułów i edytora konta użytkownika.

Pełny zestaw narzędzi administracyjnych znajduje się na specjalnej stronie - na zapleczu, a dostęp do niej ma ograniczony krąg osób zarządzających serwisem.

Jak to działa?

Strona frontowa Joomla!! jest efektem współdziałania:

  • serca systemu [ang. core], inaczej jądra, trzonu, silnika,
  • komponentów [ang. components],
  • modułów [ang. modules],
  • botów [ang. bots, mambots lub plugins],
  • szablonu [ang. template.

Początkującemu użytkownikowi trudno rozróżnić te składniki. A zrozumienie ich roli i wzajemnych zależności jest kluczem do zrozumienia Joomla!.

Serce - silnik systemu i integrator składników

W ścisłym znaczeniu sercem, silnikiem całego systemu jest po prostu Joomla! bez pozostałych składników. Nieraz, kiedy mówimy ’Joomla!’, mamy na myśli samo serce programu, trzon, zbudowany z wielu aplikacji umożliwiających posługiwanie się komponentami, modułami, botami, szablonami.

Komponenty - architekci treści

Komponenty zapewniają wyposażanie witryny w treści i usługi.

Spełniają przeróżne role. Jedne umożliwiają tworzenie i modyfikowanie materiałów, inne pozwalają organizować strukturę treści, kolejne dostarczają narzędzi nawigacji, jeszcze inne narzędzi zarządzania kontami użytkowników.

W standardowej wersji Joomla! jest kilkanaście komponentów rdzenia oraz kilka komponentów - rozszerzeń

Komponenty rdzenia są niezbędne do działania Joomla!. Obsługują typowe, niezbędne funkcje: wyświetlanie stron, generowanie menu, publikację artykułów, rejestrację i logowanie użytkowników, gromadzenie i wykorzystanie ilustracji oraz innych dokumentów elektronicznych.

Komponenty - rozszerzenia zapewniają możliwości wykonywania wszystkich zadań i funkcji, którym ma służyć witryna. Kilka umieszczonych w standardowej wersji Joomla! odpowiada za typowe, często spotykane usługi: prowadzenie księgi adresowej, katalogu WWW, obsługę reklamodawców i publikowanych reklam, prowadzenie prostych ankiet, publikację i udostępnianie kanałów informacyjnych RSS.

Ten niewielki podstawowy zestaw można dowolnie wzbogacać, korzystając z licznych rozszerzeń dostępnych zarówno bezpłatnie, jak i za opłatą.

Każdy komponent to mniej lub bardziej rozbudowany program komputerowy, zdolny do współpracy z innymi, z własnym interfejsem - spisem możliwości wyboru (menu) lub przyciskami realizującymi konkretne zadania.

Zarządzanie standardowymi komponentami odbywa się z poziomu panelu administracyjnego. Ale w przypadku komponentów instalowanych dodatkowo można spotkać inne rozwiązania.

Joomla! kontroluje jedynie instalację, umieszczanie w menu witryny i usuwanie dodatkowo instalowanych komponentów. Wszelkie dodatkowe opcje konfiguracyjne i inne elementy zarządzania komponentami należą do ich interfejsu, są ich własną cechą.

Moduły - usługi i prezentacja dodatkowych treści

Moduły wyświetlają menu i interaktywne elementy witryny oraz materiały towarzyszące treści głównej.

Moduł może zawierać właściwie wszystko: czysty tekst, treść generowaną przez kod HTML, kompletną, niezależną aplikację. Modułami są wszystkie menu, formularz logowania, Sondy, Statystyki, Migawki, wyszukiwarka.

Źródłem treści i usług pełnionych przez moduły mogą być: komponenty, zewnętrzne skrypty, pliki, w tym dołączone do modułu, bazy danych, strony internetowe.

Od komponentów różnią się zakresem możliwości - spełniają tylko dwie funkcje: pobierają dane i prezentują je. Nie posiadają interfejsu umożliwiającego gromadzenie, redagowanie i przechowywanie danych.

Niektóre z modułów są oknami prezentacyjnymi komponentów (stronami frontowymi), np. moduły Banery i Sondy. Zwykle jednak prezentują własną treść lub treści pobrane z innych źródeł.

W skład podstawowej dystrybucji Joomla! wchodzi kilkanaście modułów strony frontowej i modułów strony administracyjnej. Ten zestaw można dowolnie wzbogacać o inne moduły z bogatej palety zarówno darmowych, jak i komercyjnych rozszerzeń.

Boty - zadania specjalne

Boty wykonują zadania specjalne - przygotowują elementy treści do prezentacji.

Rolę dodatków sygnalizuje angielska nazwa, utworzona od słowa ’robot’. To pszczółki-robotnice do specjalnych poruczeń, małe a pracowite i skuteczne! Realizują różne zadania, czasem bardzo proste, czasem złożone, ale zawsze niezwykle użyteczne. A to odpowiedzą na pytanie, a to zastąpią słówko-zaklęcie kodem wyświetlającym obrazek czy przeciwnie - jak w przypadku edytorów tekstu - sformatowany w trybie graficznym materiał zapisują w HTML i odwrotnie

To wysoce wyspecjalizowane składniki występujące w kilku odmianach. Najpowszechniejsze to szyfrownicy, edytory tekstu, wyszukiwarki.

Szyfrownicy wyszukują zakodowane fragmenty tekstu i podstawiają w ich miejsce właściwą treść, jak np. bot Wstaw obrazek, albo odwrotnie kodują fragmenty, ukrywając je przed szkodnikami, co czyni bot Maskuj adresy e-mail

Edytory tekstu umożliwiają formatowanie materiałów tekstowych za pomocą powszechnie znanych narzędzi graficznych, dzięki czemu można w ogóle nie znać języków tworzenia stron internetowych i być ich twórcą.

Wyszukiwarki analizują wydzielone obszary treści i dostarczają zleceniodawcy poszukiwane fragmenty.

Szablon - integracja treści i wyglądu

Szablon integruje w formę prezentacyjną treści i szatę graficzną.

Szablon jak ubranie - można zmienić w dowolnym momencie. Jeden szablon można wykorzystać w wielu witrynach. W jednej witrynie można stosować wiele szablonów, na przykład inny w każdym dziale. W dowolnym momencie możliwa jest modyfikacja detali szaty graficznej - rozmieszczenia treści, kolorystyki, elementów dekoracyjnych, kroju i rozmiaru czcionki, itd.

Nie dość na tym - szablony można także udostępnić użytkownikom, aby nadawali witrynie taką formę, jaka najbardziej im odpowiada.

Oddzielenie treści od wyglądu nadaje Joomla! ogromną elastyczność. Autorzy, redaktorzy administratorzy nie muszą zajmować się wyglądem, to rola grafików i projektanta szablonu. Ci z kolei nie muszą czekać, aż powstaną treści witryny, aby im nadać odpowiedni kształt i wygląd.


Legenda do ilustracji: 1) Logowanie - umożliwia zalogowanie się, rejestrację, przypomnienie hasła, 2) Kolporter RSS - odnośniki do nagłówków aktualnych wiadomości w serwisie, 3) Banery - reklama serwisów Centrum Projektu Joomla i Polskiego Centrum Joomla!, 4) Popularne - zestaw odnośników do najczęściej przeglądanych artykułów, 5) Nowości - zestaw odnośników do najnowszych artykułów, 6) Szukaj - wyszukiwarka, 7) Migawki - wybrane losowo zwięzłe wiadomości albo skróty (wstępy) artykułów, 8) Reklama Joomla! - drugi przykład, tym razem niewielkiej reklamy graficznej, 9) Obraz losowy - wybrany obraz spośród umieszczonych w specjalnym katalogu, 10) Sonda - krótka ankieta z łączami do poglądu wyników i innych sond, 11) Zmień szatę - umożliwia zmianę wyglądu, 12) Statystyki - informacja o serwisie i serwerze.

Zmieniony ( 11.09.2007. )
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »