Projekt treści

Projekt treści to odpowiedź na trzy pytania:

• co i po co będzie publikowane?
• skąd brać materiały i jak je uporządkować?
• w jaki sposób udostępniać informacje?

Na pewno chcesz stworzyć dobrą witrynę. Rozważ więc te kwestie. Nie żałuj czasu - nie stracisz go! Przeciwnie - ten czas to inwestycja w przyszłość! By później nie tracić na poprawki i usuwanie błędów, które niewątpliwe popełnisz, jeśli nie przemyślisz projektu treści metodycznie, spokojnie, wielostronnie. Na pocieszenie powiem tylko, że w Joomla! łatwo takie błędy naprawiać! łatwo wprowadzić później każdą zmianę.

Cel i przeznaczenie

Pierwszy z z siedmiu kroków do sukcesu, to ustalenie wymagań stawianych witrynie

Przeznaczenie: cele serwisu

Obojętne, czy projektujesz stronę sam, czy z zespołem pamiętaj, że tworzysz ją dla użytkowników, a nie dla siebie, nie dla autorów czy redaktorów, nie dla zleceniodawcy, nie dla jego firmy! Każdy zleceniodawca w gruncie rzeczy oczekuje od nas, byśmy wyręczyli go w stworzeniu najlepszego z możliwych narzędzia kontaktu z jego klientami.

Sukces, realizację celów biznesowych, zapewnić może tylko witryna zaprojektowana zgodnie z zasadami architektury informacji oraz UCD [User Center Design] - skupiona na użytkowniku i jego potrzebach. Aby utrafić z celami serwisu w potrzeby odwiedzających, określ:

• adresatów witryny,
• czynności, które będą wykonywać podczas wizyty.

Rozpocznij od wypisania wszystkich oczekiwań, jakie żywisz wobec serwisu, czy jakie żywi zleceniodawca projektu. Dokonaj ich analizy, pamiętając, że coś, co ma służyć do wszystkiego, najczęściej jest do niczego. Rozważ, które z oczekiwań serwis może spełnić, i które wśród nich może spełnić najlepiej.

Następnie zdefiniuj na tej podstawie grupy adresatów serwisu, jego użytkowników.

Przeznaczenie: adresaci serwisu

Witryna może służyć wielu różnym grupom użytkowników. Wśród potencjalnych odwiedzających serwis warto wyróżnić grupy związane z poszczególnymi celami biznesowymi serwisu tudzież podstawowe i poboczne kategorie użytkowników.

Projektanci WWW zalecają przy tym wyobrażenie sobie konkretnego użytkownika z każdej z grup docelowych, nadanie mu imienia (stworzenie modelu) i zapisania opowiadań - scenariuszy działań - kolejnych kroków, jakie wykonywać będą po wywołaniu w swojej przeglądarce adresu strony.

Opracowanie scenariuszy działań użytkowników to doskonały sposób na weryfikację celów serwisu, ich uściślenie i wybór tych, które użytkownicy rzeczywiście będą mogli zrealizować.

Precyzowanie celów

Kryterium oceny jest proste: użytkownik osiągnie takie cele, do których doprowadzą go konkretne czynności zakończone zaspokojeniem potrzeby. Jeśli nie da się stworzyć takiej procedury, to znaczy, że nie da się osiągnąć planowanego wstępnie celu, że to oczekiwanie trzeba zweryfikować - albo zmodyfikować, albo odrzucić zupełnie.

Dopiero na tej podstawie można precyzyjnie w kilku punktach 4-6 (raczej nie więcej) określić, jakie oczekiwania, jakie potrzeby internautów będzie zaspokajać witryna, a więc i jakim celom biznesowym może służyć, jaka powinna być jej treść.

Im dokładniej przemyślisz modele użytkowników, tym mniej czasu strawisz nie tylko na projektowanie treści, ale na każdy z następnych etapów.

Nasz projekt

Zaprojektujemy strukturę serwisu poświęconego ulubionemu systemowi zarządzania treścią - Joomla!

Jakie cele stawiamy przed serwisem?

Jest oczywiste, że chcemy prowadzić witrynę po to, by osiągnąć jakieś swoje cele. Pamiętaj wszakże, że internauci nie będą odwiedzać Twojej strony, by realizować Twoje cele! Będą ją odwiedzać, by zaspokoić swoje, a nie Twoje potrzeby, by znaleźć to, czego chcą!

Dobrze to wiedzą wytrawni projektanci serwisów - tworzenie witryny po to, aby zaspokajać potrzeby użytkowników, to najpewniejsza droga do osiągnięcia własnych celów, jakiekolwiek by one nie były.

Nie zgłębiając zbytnio sprawy, możemy przyjąć, że chcemy:

• popularyzować Joomla, zainteresować nią osoby w różnym wieku, różnych zawodów, z różnych środowisk,
• zapewnić aktualne informacje o wydarzeniach związanych z Joomla! i w społeczności użytkowników
• nauczyć korzystania z Joomla w prowadzenia własnej strony internetowej,
• pomagać użytkownikom w rozwiązywaniu problemów, w znalezieniu odpowiedzi na nurtujące ich pytania
• stworzyć i rozwijać wokół serwisu wspólnotę użytkowników, pozyskiwać autorów i współpracowników.

Zapewne nad tą listą celów trzeba by jeszcze popracować, ale dla naszych potrzeb takie ujęcie wystarczy.

Kto będzie korzystał z serwisu - pierwsza przymiarka

Wypisujemy przychodzące nam na myśl grupy odbiorców, grupy docelowe:

• przygodni internauci, którzy interesują się projektowaniem stron WWW,
• osoby, które chcą prowadzić własną stronę WWW - prywatną lub firmową,
• webmasterzy, którzy rozważają wykorzystanie Joomla! w swoich projektach,
• użytkownicy, którzy posługując się Joomla!, napotykają różne problemy,
• mniej i bardziej zaawansowani użytkownicy, poszukujący aktualnych informacji o Joomla!, o składnikach,
• administratorzy poszukujący komponentów, modułów, dodatków, szablonów,
• profesjonaliści, poszukujący informacji o zaawansowanych opcjach Joomla!, zasadach programowania.

Jak widać, to bardzo zróżnicowane grono. Ale z Joomla! można zaprojektować taki serwis, który spełni oczekiwania każdej z tych grup. To jednak, do kogo serwis będzie adresowany, zależy od możliwości, jakimi dysponujesz - czy jesteś np. w stanie, w naszym przypadku, zapewnić wsparcie profesjonalistom, którzy chcą tworzyć oprogramowanie dla Joomla?

Decyzja? Joomla! jest pomyślana dla zwykłych śmiertelników. Skupmy się na nich. Ale nie wykreślamy programistów z wykazu, by u progu projektu nie zawężyć zbytnio jego zakresu. Wszak mamy zaprojektować strukturę elastyczną!

Adresaci witryny - poprawka!

Pomyślmy chwilę, czy nasza lista jest pełna. Odpowiedzmy sobie na pytanie, kto znajdzie się poza kręgiem naszych odbiorców. I jak to się ma do przekonania, że Joomla! jest dla każdego?

Wpadliśmy w pułapkę myślową! Mówimy o użytkownikach, a myślimy o Joomla!, no co najwyżej o prowadzeniu stron internetowych. A przecież chcemy zainteresować Joomla! wszystkich, którzy mogą z niego skorzystać!

Hmmm, tylko że wszyscy, to znaczy kto?

Miało nie być obszernych rozważań. Zweryfikujmy naszą listę, napiszmy ją raz jeszcze:

• osoby zainteresowane narzędziem do publikacji w Sieci (wszyscy, których wypisaliśmy wcześniej),
• przedsiębiorcy, szefowie i właściciele firm - Joomla! jest wyśmienitym narzędziem dla biznesu,
• kierownicy instytucji publicznych i osoby odpowiedzialne za informację publiczną i dialog społeczny,
• nauczyciele, dyrektorzy szkół, rektorzy uczelni, naukowcy - Joomla może służyć działalności edukacyjnej,
• dziennikarze, redaktorzy, wydawcy - Joomla wyśmienicie nadaje się na rozbudowany portal informacyjny,

Mamy już prawie wszystkich odbiorców. Tym razem ogromna grupa, ale dość jasno skonkretyzowana.

Scenariusze działań

Projektanci WWW zalecają wyobrażenie sobie konkretnego użytkownika z każdej z grup docelowych, nadanie mu imienia (stworzenie modelu) i zapisania opowiadań scenariusz działań. Przykładowy początek modelu użytkownika mógłby brzemieć tak:

Opis: Jacek jest absolwentem historii, młodym nauczycielem. Jeszcze w szkole dowiedział się, co to jest HTML, stworzył prostą stronę WWW, ale nie interesuje go programowanie. A chciałby poprowadzić stronę o powstaniach śląskich. Dowiedział się, że za pomocą Joomla! można prowadzić serwis be zgłębiania tajników różnych niezrozumiałych dla niego protokołów HTML, CSS i innych.
Motywacja: Jacek przechodzi staż nauczycielski i zaplanował, że przygotuje i będzie prowadzić dla uczniów swojej szkoły stronę WWW poświęconą historii. Na początek ograniczoną tematycznie, ale z czasem… Czekają go przecież następne etapy stażu nauczycielskiego na wyższe stopnie.
Potrzeby: Chce się dowiedzieć, jak założyć własny serwis, jak umieszczać artykuły, jak je ilustrować, skąd czerpać informacje, czy i jak często uczniowie korzystają ze strony, jak przeprowadzać dla uczniów konkursy.
Scenariusze działań
A. Wywołuje w przeglądarce adres stworzstronewjoomla.com. Ogląda menu. Dostrzega opcję "Poradniki". Klika….

Im dokładniej przemyślisz modele użytkowników, a zwłaszcza scenariusze zachowań, tym mniej czasu strawisz nie tylko na projektowanie zawartości, ale na każdy z następnych etapów.

Także i my powinniśmy rozważyć w tym miejscu scenariusze zachowań użytkowników bardzo dokładnie. Ale w poradniku chcemy się skupić na tworzeniu witryny, na posługiwaniu się Joomla! Rozważania o celach i użytkownikach zbytnio oddalałyby nas od treści, których się spodziewasz po tym poradniku.

Pozostańmy zatem przy tym krótkim sygnale II etapu projektowania witryny i podążajmy dalej.

Nasza oferta, czyli… zarys spisu treści

Teraz możemy stworzyć wstępny projekt zawartości spełniającej cele serwisu. Wypiszmy rodzaje materiałów, które spełniać będą zarysowane powyżej cele serwisu.

• materiały promocyjne, bo chcemy popularyzować Joomla!,
• aktualności różnego rodzaju: nowości w zasobach Joomla!, wydarzenia w świecie i w Polsce,
• poradniki, instruktaże - przynajmniej dla początkujących i dla zaawansowanych,
• możliwość zadawanie pytań i uzyskiwania odpowiedzi,
• możliwość skontaktowania się z redakcją serwisu, przesłania uwag, sugestii, a także własnych opracowań.

Skonfrontujmy ten zarys ze sformułowanymi wcześniej celami witryny. Czy każdy cel ma swój odpowiednik w planowanych treściach? Wydaje się, że tak. Konfrontacja tego zarysu z oczekiwaniami, jakie mogą żywić odbiorcy naszych treści, również wydaje się pomyślna.

Podkreślmy wszakże, że na razie to tylko zarys treści. Początek myślenia o treściach witryny. Przyjdzie nam go jeszcze nieraz zweryfikować.

I podsumujmy - gdy konkretnie określisz adresatów witryny, gdy określisz cele wynikające z ich potrzeb i oczekiwań, uda Ci się wypracować taki projekt treści, którymi i Ty, i użytkownicy będą usatysfakcjonowani.